Dezynfekcja wody chlorem to szeroko stosowana na świecie technika uzdatniania mikrobiologicznego wody. Chlorowanie wody jest procesem względnie tanim – koszt zbudowania samej instalacji do dezynfekcji, jak również koszt operacyjny wytworzenia 1 metra sześciennego uzdatnionej chlorem wody jest niższy od dezynfekcji wody za pomocą ozonu. Źródłem chloru w procesie dezynfekcji jest zazwyczaj podchloryn sodu, rzadziej dwutlenek chloru. Należy zwrócić uwagę, że warunkiem skutecznej dezynfekcji wody nie jest ilość dodanego podchlorynu, a otrzymane stężenie wolnego chloru w wodzie (AvCl2). Chlorowanie wody wymaga więc takiej dawki podchlorynu, która pozwoli na otrzymanie stężenia wolnego chloru w wodzie na poziomie ok. 0,5 – 1,5 mg /l.

 


Dezynfekcja wody chlorem | Podchloryn sodu dawkowanie | Podchloryn sodu zastosowanie | Podchloryn sodu dezynfekcja | Dwutlenek chloru |

 

Dezynfekcja wody chlorem / dezynfekcja wody podchlorynem

Ustalając dawkę podchlorynu wymaganą do uzdatniania mikrobiologicznego wody należy pamiętać, że tylko część dodanego do wody podchlorynu sody przekształci się i utrzyma w wodzie w formie pożądanego wolnego chloru (kwasu chlorowego). Pod wpływem podwyższonego pH i temperatury następuje dysocjacja kwasu chlorowego, co jest równoznaczne z utratą właściwości bakteriobójczych roztworu podchlorynu. Skuteczność dezynfekcji wody podchlorynem drastycznie spada w pH wody powyżej 7,5. Przy pH = 8 lub więcej, dawka wolnego chloru będzie zbyt niska, aby osiągnąć wymagane działanie bójcze na drobnoustroje obecne w wodzie. Ze względów bezpieczeństwa uzdatnianie wody chlorem nie stosuje się gdy pH wody jest niższe od 5 – podchloryn przekształca się wówczas w gazowy chlor, który jest toksyczny. Stężenie wolnego chloru w wodzie można zmierzyć (również online) za pomocą odpowiedniego czujnika (celka amperometryczna lub czujnik polarograficzny). Przy wskazanym powyżej optymalnym pH wody, wymaganą do dezynfekcji wody ilość podchlorynu sodu obliczymy mnożąc wymaganą dawkę chloru x 1,1. Dezynfekcja wody podchlorynem jest więc jednym z najtańszych sposobów uzdatniania wody, ale jak widzimy sam proces uzdatniania musi być odpowiednio kontrolowany – dezynfekcja wody podchlorynem wymaga nie tylko obliczenia ilość wymaganej dawki chloru, ale również monitoringu pH wody. Dezynfekcja wody chlorem wymaga również stosowania materiałów konstrukcyjnych, które będą odporne na korozyjne działanie chloru – może nimi być np. stal nierdzewna (np. 316/ 316L), wybrane polimery (np. PVDF).


Podchloryn sodu – dawkowanie

Dawkowanie podchlorynu powinno uwzględniać początkową ilość drobnoustrojów w uzdatnianej wodzie, ilość materii organicznej obecnej wodzie, pH i temperaturę wody. Gdy celem jest uzdatnienie wody do jakości wody spełniającej rozporządzenie wody pitnej zazwyczaj wymagane jest otrzymanie w wodzie wolnego chloru przy stężeniu około 0,5 – 1,5 mg wolnego chloru / 1 litr wody przez czas około 30 minut. Zapewnienie wskazanego stężenia wolnego chloru w wodzie pozwoli na odpowiednią redukcję mikroorganizmów dla wody o typowej jakości mikrobiologicznej „na wejściu”, zabezpieczy sieć dystrybucyjną wody przed skutkami wtórnej rekontaminacji. Teoretycznie zwiększanie dawki chloru przyczynia się do otrzymania wody lepszej jakości, wody bardziej bezpiecznej pod kątem mikrobiologicznym. Dawkowanie podchlorynu powinno być jednak pod odpowiednią kontrolą – nadmierne stężenie chloru w wodzie obniża jest walory smakowe i zapachowe. Dzieje się tak na skutek reakcji chloru z wody ze związkami zawierającymi azot, wskutek czego powstają chloraminy – związki o nieprzyjemnym zapachu i silnie wyczuwalne przez konsumentów. Efektem nadmiernej dawki podchlorynu jest również zbyt duże tworzenie trihalometanów (THM) – chloroorganicznych związków o bardzo niekorzystnym działaniu dla zdrowia człowieka. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia nie wskazuje wprost jakie powinno być dawkowanie podchlorynu w stacji uzdatniania wody (SUW). Wskazuje natomiast maksymalne stężenie wolnego chloru w wodzie w punkcie czerpalnym u konsumenta, które nie może przekraczać dawki 0,3 ppm.

 

Dezynfekcja wody podchlorynem sodu – dawka dla wody o podwyższonej jakości mikrobiologicznej

Stężenie podchlorynu sodu powinno sięgać około 2 mg wolnego chloru na litr wody. Takiej jakości wody, często wymaga produkcja kosmetyków lub wrażliwych mikrobiologicznie wyrobów spożywczych. Stężenie około 2 ppm chloru będzie również wymagane podczas uzdatniania wody o słabej jakości mikrobiologicznej. Dezynfekcja wody podchlorynem sodu – stężenie wolnego chloru w wodzie stosowanej do zakonserwowania układu. Stężenie podchlorynu sodu powinno sięgać około 5 – 8  mg wolnego chloru na litr wody. Taka ilość chloru będzie skutecznie hamowała wzrost mikrobiologiczny w instalacji wody / instalacji produkcyjnej.

Dawka podchlorynu dla wody płuczącej

Gdy celem jest otrzymanie stabilnej mikrobiologicznie wody, która ma być wykorzystana do płukania linii technologicznej po zakończonym procesie czyszczenia lub dezynfekcji chemicznej, dawka dodawanego podchlorynu sodu powinna być taka, aby zapewnić w wodzie stężenie wolnego chloru np. ok 0,5 mg chloru /1l.


Dezynfekcja układu za pomocą podchlorynu sody

Ze względu na złożoność tego zagadnienia, temat dezynfekcji instalacji poruszymy w jednym z kolejnych naszych wpisów. Zachęcamy również do udziału w organizowanym przez szkoleniu, które poruszą ta tematykę (szkolenie HYGIENIC DESIGN II).

 

Podchloryn sodu – zastosowanie

Podchloryn sodu stosowany jest przede wszystkim do dezynfekcji wody w celu otrzymania wody o jakości wody przeznaczonej do spożycia – woda taka dystrybuowana jest w instalacji wodociągowej jako woda pitna, stanowi składnik wyrobów spożywczych, kosmetycznych, czasami farmaceutycznych. Podchloryn jest również wykorzystywany do zabezpieczenia wody technologicznej (wody która jest wykorzystywana np. do procesów czyszczenia i dezynfekcji, stosowana jako medium chłodzące lub medium grzewcze). Chlor kojarzymy również oczywiście z obiektów basenowych, w których podchloryn sodu (ewentualnie brom) również ma zastosowanie jako dezynfektant wody.

 

Dwutlenek chloru

Dwutlenek chloru posiada szereg zalet w porównaniu do podchlorynu sodu lub bromianów stosowanych w funkcji dezynfektantów. Przede wszystkim dwutlenek chloru posiada szerokie działania bakteriobójcze już przy niższych stężeniach niż podchloryn oraz jest aktywnym dezynfektantem w szerszym zakresie pH wody (woda jest uzdatniana pod kątem mikrobiologicznym w pH dochodzącym do 10). Dwutlenek chloru jest stabilny w obecności dużej ilości materii organicznej w wodzie, nie tworzy chloramin, stwarza mniejsze ryzyko tworzenia obcych posmaków (mniejsze ryzyko powstawania chlorofenolu). Dwutlenek chloru jest korozyjny, ale mniej niż podchloryn. Nie ma dezynfektantów idealnych i dwutlenek chloru również będzie posiadał wady. W przypadku dwutlenku chloru istnieje większe ryzyko powstawania (i zatrucia) gazowym chlorem. Dwutlenek chloru jest również ekstremalnie reaktywny – nie może być składowany w aktywnym stanie, dlatego generuje się go blisko punktu zużywania np. z podchlorynu sodu w procesie elektrochemicznym lub gdy zużywane małe ilości, możliwy jest zakup rozcieńczonych roztworów lub też roztworów przeznaczonych do zmieszania na miejscu stosowania.

 

 

NASZE USŁUGI


AUDIT HIGIENICZNY INSTALACJI PRODUKCYJNEJ

Zamów wykonanie oceny budowy linii produkcyjnej
w swoim zakładzie, u dostawcy
lub w firmie, w której budujesz instalację



SZKOLENIE HYGIENIC DESIGN

Dowiedz się więcej na temat
zasad projektowania
higienicznych linii produkcyjnych