Format zapisu jakości sprężonego powietrza wg ISO 8573

W dzisiejszych czasach, gdy sprężone powietrze jest kluczowym medium w wielu gałęziach przemysłu, zrozumienie i utrzymanie jego odpowiedniej jakości staje się priorytetem. Redaktor portalu hygienicdesign.pl rozmawia z Krzysztofem Żarczyńskim, Senior Validation Engineerem w Biurze Naukowo-Technicznym SIGMA, o zawiłościach normy ISO 8573 oraz o tym, jak skutecznie zapewnić czystość sprężonego powietrza.

Wprowadzenie do jakości sprężonego powietrza

Co to jest jakość sprężonego powietrza?

Redaktor hygienicdesign.pl: Panie Krzysztofie, zacznijmy od podstaw. Czym właściwie jest jakość sprężonego powietrza i dlaczego jest tak istotna w kontekście procesów przemysłowych? Jakie zanieczyszczenia najczęściej występują w sprężonym powietrzu i jak wpływają na jego jakość?

 

Krzysztof Żarczyński: Jakość sprężonego powietrza to nic innego jak stopień jego czystości, określający zawartość potencjalnych zanieczyszczeń, które mogą negatywnie wpływać na systemy pneumatyczne, procesy produkcyjne, a nawet na jakość produktu końcowego. W typowym systemie sprężonego powietrza, nawet przy użyciu nowoczesnych sprężarek, możemy znaleźć:

• cząstki stałe,
• wilgoć w postaci pary wodnej lub wody w stanie płynnym,
• aerozol i parę oleju.

Te zanieczyszczenia, jeśli nie są odpowiednio kontrolowane, mogą prowadzić do korozji, awarii urządzeń, obniżenia efektywności, a w najgorszych przypadkach do zanieczyszczenia produktów, co jest krytyczne w branżach takich jak farmaceutyczna czy spożywcza. Właśnie dlatego tak ważne jest regularne mierzenie i uzdatnianie powietrza, aby spełniało określone klasy czystości sprężonego powietrza.

 

Znaczenie normy ISO 8573-1

Redaktor hygienicdesign.pl: Rozumiem, że odpowiednie uzdatnianie powietrza jest kluczowe. W kontekście oceny jakości sprężonego powietrza często pojawia się norma ISO 8573-1. Czy mógłby Pan wyjaśnić, co to za norma i dlaczego jest tak fundamentalna dla przemysłu?

Krzysztof Żarczyński: Norma ISO 8573-1 definiuje klasy czystości sprężonego powietrza, co jest podstawą do specyfikacji wymaganej jakości sprężonego powietrza w różnych zastosowaniach. Jest to międzynarodowy standard, który pozwala na jednolite określenie poziomu zanieczyszczeń w sprężonym powietrzu, niezależnie od lokalizacji czy producenta sprzętu. Dzięki niej możemy precyzyjnie zdefiniować dopuszczalną zawartość cząstek stałych, wilgoci (punkt rosy) oraz oleju w sprężonym powietrzu. Norma ta ułatwia komunikację między dostawcami, producentami i użytkownikami, zapewniając, że wszyscy mówią tym samym językiem, jeśli chodzi o czystość powietrza. Jest to szczególnie istotne w przemyśle, gdzie wymagana jest bardzo wysoka jakość powietrza, na przykład powietrze klasy 1. Regularne pomiary jakości sprężonego powietrza zgodnie z normą ISO 8573-1 są niezbędne do utrzymania odpowiedniego poziomu czystości.

Klasy jakości sprężonego powietrza

Redaktor hygienicdesign.pl: Wspomniał Pan o klasach czystości. Jakie są te klasy jakości sprężonego powietrza i na jakiej zasadzie są one ustalane zgodnie z normą ISO 8573-1? Czy istnieją jakieś szczególne wytyczne dotyczące wyboru odpowiedniej klasy dla konkretnych zastosowań?

 

Krzysztof Żarczyński: Norma ISO 8573-1 definiuje klasy czystości sprężonego powietrza, kategoryzując je pod kątem trzech głównych zanieczyszczeń:

1. cząstek stałych,
2. wody (punkt rosy),
3. całkowitej zawartości oleju (aerozol i para oleju).

Każdy z tych parametrów ma przypisaną cyfrę, gdzie niższa cyfra oznacza wyższą czystość. Na przykład, powietrze klasy 1.1.1 jest znacznie czystsze niż powietrze klasy 4.4.4. Norma ISO 8573-1 precyzuje dopuszczalne ilości tych zanieczyszczeń dla każdej klasy. Wybór odpowiedniej klasy zależy ściśle od wymagań procesu i wrażliwości urządzeń końcowych oraz produktów. Dla zastosowań farmaceutycznych często wymagane są najwyższe klasy, np. klasa 0, co oznacza praktycznie brak zanieczyszczeń, a niejednokrotnie nawet bardziej rygorystyczne specyfikacje. Więcej szczegółów na temat klas czystości sprężonego powietrza można znaleźć na stronie https://bnt-sigma.pl/klasy-czystosci-sprezonego-powietrza. Biuro Naukowo-Techniczne SIGMA wykonuje badania jakości sprężonego powietrza w zakresie zawartości cząstek, ciśnieniowego punktu rosy, zawartości aerozolu oleju w sprężonym powietrzu oraz badania mikrobiologiczne sprężonego powietrza zgodnie z normami ISO 8573-4 i ISO 8573-3.

 

Pomiary i analiza jakości sprężonego powietrza

Punkt rosy i jego znaczenie

Redaktor hygienicdesign.pl: Wśród parametrów, które definiuje norma ISO 8573-1, kluczowe znaczenie ma punkt rosy. Czym dokładnie jest punkt rosy i dlaczego jego pomiar jest tak istotny dla utrzymania odpowiedniej jakości sprężonego powietrza? Jakie są konsekwencje zbyt wysokiego punktu rosy w systemach pneumatycznych?

Krzysztof Żarczyński: Punkt rosy to temperatura, do której należy schłodzić sprężone powietrze, aby zawarta w nim para wodna zaczęła kondensować, tworząc wodę w stanie płynnym. Jest to zatem bezpośrednia miara wilgotności sprężonego powietrza. Zgodnie z normą ISO 8573-1, odpowiednia klasa czystości pod kątem punktu rosy jest krytyczna, ponieważ nadmierna wilgoć może prowadzić do szeregu problemów. Woda w systemie sprężonego powietrza powoduje korozję rurociągów i urządzeń, uszkodzenia narzędzi pneumatycznych, a także może zanieczyścić produkt końcowy, szczególnie w branżach wrażliwych. Biuro Naukowo-Techniczne SIGMA wykonuje pomiary ciśnieniowego punktu rosy, co pozwala na precyzyjne określenie klasy sprężonego powietrza pod względem zawartości wody i podjęcie działań uzdatniania, aby spełnić wymagane standardy jakości sprężonego powietrza.

Zawartość oleju w sprężonym powietrzu

Redaktor hygienicdesign.pl: Kolejnym istotnym zanieczyszczeniem jest olej. Jakie są źródła oleju w sprężonym powietrzu i w jaki sposób mierzy się jego zawartość, aby ocenić jakość sprężonego powietrza zgodnie z normą ISO 8573-1? Jakie klasy jakości sprężonego powietrza są najbardziej restrykcyjne pod kątem zawartości oleju?

Krzysztof Żarczyński: Olej w sprężonym powietrzu najczęściej pochodzi ze sprężarek olejowych, gdzie jest używany do smarowania elementów roboczych. Niestety, nawet w niewielkich ilościach, może przedostać się do systemu sprężonego powietrza w postaci aerozolu lub pary. Pomiar zawartości aerozolu oleju w sprężonym powietrzu jest kluczowy dla utrzymania czystości sprężonego powietrza. Zgodnie z normą ISO 8573-1, definiuje klasy czystości pod kątem całkowitej zawartości oleju, co obejmuje zarówno aerozol, jak i parę oleju. W zastosowaniach, gdzie jakość produktu jest krytyczna, takich jak przemysł spożywczy, farmaceutyczny czy medyczny, często wymagana jest klasa 1, a nawet klasa 0, co oznacza praktycznie brak oleju. Biuro Naukowo-Techniczne SIGMA przeprowadza szczegółowe badania zawartości aerozolu oleju w sprężonym powietrzu, co jest niezbędne do weryfikacji spełnienia tych rygorystycznych wymagań i zapewnienia wysokiego poziomu czystości powietrza.

Badania mikrobiologiczne sprężonego powietrza

Redaktor hygienicdesign.pl: Oprócz cząstek stałych, wilgoci i oleju, w niektórych branżach niezwykle istotne są również zanieczyszczenia mikrobiologiczne. Czy norma ISO 8573 uwzględnia te aspekty? Jakie znaczenie mają badania mikrobiologiczne dla zapewnienia jakości sprężonego powietrza, zwłaszcza w kontekście higienicznym?

 

Krzysztof Żarczyński: Chociaż norma ISO 8573-1 nie definiuje bezpośrednio klas czystości pod kątem zanieczyszczeń mikrobiologicznych, to jednak części normy ISO 8573, takie jak ISO 8573-4, uwzględniają te aspekty poprzez metody badawcze. W branżach wrażliwych, gdzie higiena jest priorytetem, badania mikrobiologiczne sprężonego powietrza są absolutnie niezbędne. Jest to szczególnie ważne w branżach takich jak:

• farmaceutyczna,
• spożywcza.

Bakterie, drożdże, pleśnie i inne mikroorganizmy mogą przedostać się do systemu sprężonego powietrza i zanieczyścić produkty końcowe, co stanowi poważne ryzyko dla zdrowia konsumentów i może prowadzić do kosztownych wycofań produktów. Biuro Naukowo-Techniczne SIGMA wykonuje badania mikrobiologiczne sprężonego powietrza, zgodnie z normą ISO 8573-3, co pozwala na identyfikację i ilościowe określenie obecności mikroorganizmów, a tym samym na utrzymanie najwyższego poziomu czystości i bezpieczeństwa produktu.

 

Systemy uzdatniania sprężonego powietrza

Metody uzdatniania sprężonego powietrza

Redaktor hygienicdesign.pl: Zrozumieliśmy już, dlaczego jakość sprężonego powietrza jest tak ważna i jak ją mierzyć. Teraz chciałbym zapytać o konkretne metody uzdatniania powietrza. Jakie technologie są najczęściej stosowane, aby osiągnąć wymaganą klasę czystości sprężonego powietrza, i w jaki sposób przyczyniają się one do eliminacji poszczególnych zanieczyszczeń, takich jak cząstki stałe, wilgoć czy olej? Czy istnieją rozwiązania dedykowane dla różnych klas jakości sprężonego powietrza?

Krzysztof Żarczyński: Aby zapewnić odpowiednią jakość sprężonego powietrza, stosuje się szereg metod uzdatniania, które są dobierane w zależności od źródła zanieczyszczeń i pożądanej klasy czystości. Podstawą jest filtracja, która usuwa cząstki stałe oraz aerozol oleju. W zależności od wymagań, filtry mogą mieć różną skuteczność. Do usunięcia wilgoci i obniżenia punktu rosy stosuje się osuszacze – chłodnicze dla mniej rygorystycznych zastosowań lub adsorpcyjne, które pozwalają osiągnąć bardzo niskie punkty rosy, niezbędne dla powietrza klasy 1 lub nawet klasy 0. W przypadku oleju, oprócz filtrów, kluczowe są sprężarki bezolejowe lub specjalne separatory i filtry węglowe, które absorbują parę oleju. Kombinacja tych technologii pozwala na uzyskanie czystego powietrza spełniającego wymagania normy ISO 8573-1.

Wyzwania związane z jakością powietrza

Redaktor hygienicdesign.pl: Nawet przy zastosowaniu zaawansowanych systemów uzdatniania, utrzymanie stałej, wysokiej jakości sprężonego powietrza może być wyzwaniem. Z jakimi najczęstszymi problemami spotykają się przedsiębiorstwa w kontekście jakości powietrza, zwłaszcza w kontekście normy ISO 8573? Jakie czynniki mogą negatywnie wpływać na czystość sprężonego powietrza, pomimo zastosowania odpowiednich systemów?

Krzysztof Żarczyński: Wyzwania związane z jakością sprężonego powietrza są liczne i często dynamiczne. Jednym z głównych problemów jest niewłaściwy dobór lub konserwacja urządzeń do uzdatniania powietrza. Na przykład, zaniedbanie regularnej wymiany wkładów filtracyjnych drastycznie obniża ich skuteczność w usuwaniu cząstek stałych i aerozolu oleju, prowadząc do obniżenia klasy czystości. Kolejnym czynnikiem jest zmienność warunków otoczenia, takich jak temperatura i wilgotność, które wpływają na punkt rosy i wydajność osuszaczy. Nieszczelności w systemie sprężonego powietrza mogą również prowadzić do wtórnego zanieczyszczenia. Ponadto, nieprawidłowe monitorowanie i brak regularnych pomiarów jakości sprężonego powietrza mogą skutkować niezauważonymi odchyleniami od wymaganej normy ISO 8573, co może mieć poważne konsekwencje dla jakości produktu i procesów.

Przykłady zastosowań jakości sprężonego powietrza

Redaktor hygienicdesign.pl: Na koniec naszej rozmowy, chciałbym prosić o kilka przykładów zastosowań, w których jakość sprężonego powietrza jest absolutnie krytyczna. W jakich branżach i dla jakich procesów wymagane są najwyższe klasy czystości sprężonego powietrza zgodnie z normą ISO 8573? Jakie są konsekwencje użycia sprężonego powietrza o niewystarczającej jakości w tych sektorach?

Krzysztof Żarczyński: Jakość sprężonego powietrza jest krytyczna w wielu sektorach przemysłu, ale najwyższe wymagania stawiane są w branżach farmaceutycznej, spożywczej, medycznej, elektronicznej oraz w lakiernictwie precyzyjnym. W przemyśle farmaceutycznym, gdzie produkcja odbywa się w warunkach kontrolowanej czystości, często wymagana jest klasa 1.1.1, a nierzadko nawet klasa 0, co oznacza praktycznie brak zanieczyszczeń w postaci cząstek stałych, wilgoci (bardzo niski punkt rosy) i oleju. W branży spożywczej, czyste powietrze ma bezpośredni kontakt z produktem, dlatego niezwykle ważna jest eliminacja mikroorganizmów i aerozolu oleju, aby zapobiec zepsuciu żywności i ryzyku dla zdrowia konsumentów. W elektronice, nawet najmniejsze cząstki stałe mogą uszkodzić delikatne komponenty, dlatego jakość powietrza musi być na najwyższym poziomie. Użycie sprężonego powietrza o niewystarczającej jakości w tych zastosowaniach może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak zanieczyszczenie produktów, awarie sprzętu, a w najgorszych przypadkach – zagrożenie dla zdrowia i życia, co podkreśla znaczenie regularnych badań jakości sprężonego powietrza.

Badania Biura Naukowo-Technicznego SIGMA

Zakres badań nad jakością sprężonego powietrza

Redaktor hygienicdesign.pl: Panie Krzysztofie, w trakcie naszej rozmowy kilkakrotnie wspominał Pan o badaniach jakości sprężonego powietrza. Czy mógłby Pan przybliżyć, jaki jest pełny zakres badań, które wykonuje Biuro Naukowo-Techniczne SIGMA? Jakie parametry są brane pod uwagę, aby kompleksowo ocenić czystość sprężonego powietrza i czy te badania pozwalają na dokładne określenie klasy czystości sprężonego powietrza zgodnie z normą ISO 8573?

Krzysztof Żarczyński: Biuro Naukowo-Techniczne SIGMA specjalizuje się w szczegółowych badaniach, które mają na celu kompleksową ocenę jakości sprężonego powietrza. Nasze badania obejmują szereg kluczowych parametrów, które są niezbędne do określenia klasy czystości sprężonego powietrza zgodnie z normą ISO 8573. W centrum naszej uwagi znajduje się analiza zawartości cząstek stałych, wilgotności mierzonej poprzez ciśnieniowy punkt rosy, zawartości aerozolu oleju w sprężonym powietrzu, a także badania mikrobiologiczne. Dzięki temu podejściu możemy dostarczyć klientom pełny obraz stanu ich systemu sprężonego powietrza i wskazać obszary wymagające uzdatniania powietrza, aby spełnić najbardziej rygorystyczne wymagania.

Jakie zanieczyszczenia są badane?

Redaktor hygienicdesign.pl: Rozumiem, że zakres badań jest szeroki. Czy mógłby Pan szczegółowo opisać, jakie konkretnie zanieczyszczenia są analizowane w ramach tych badań? Jakie metody pomiarowe są stosowane do oceny zawartości cząstek stałych, ciśnieniowego punktu rosy, aerozolu oleju oraz w przypadku badań mikrobiologicznych sprężonego powietrza?

Krzysztof Żarczyński: W naszych badaniach jakości sprężonego powietrza skupiamy się na czterech kluczowych grupach zanieczyszczeń. Po pierwsze, badamy zawartość cząstek stałych, co jest kluczowe dla określenia klasy czystości w aspekcie cząstek stałych zgodnie z normą ISO 8573-1. Po drugie, mierzymy ciśnieniowy punkt rosy, aby precyzyjnie ocenić wilgotność sprężonego powietrza i upewnić się, że nie dochodzi do kondensacji wody w systemie pneumatycznym. Po trzecie, analizujemy zawartość aerozolu oleju w sprężonym powietrzu, co jest krytyczne dla branż wymagających czystego powietrza bez śladów smarów. Ostatnim, ale równie ważnym elementem są badania mikrobiologiczne sprężonego powietrza, pozwalające na identyfikację i ilościowe określenie obecności mikroorganizmów, co ma szczególne znaczenie w zastosowaniach higienicznych. Wszystkie te pomiary pozwalają na precyzyjną klasyfikację sprężonego powietrza i ocenę jego zgodności z wymaganiami normy ISO 8573.

Współpraca z klientami w zakresie jakości sprężonego powietrza

Redaktor hygienicdesign.pl: Po przeprowadzeniu badań, jakie wsparcie oferuje Biuro Naukowo-Techniczne SIGMA swoim klientom? W jaki sposób wyniki badań przekładają się na konkretne rekomendacje dotyczące uzdatniania sprężonego powietrza i utrzymania wymaganej klasy czystości sprężonego powietrza w długoterminowej perspektywie?

Krzysztof Żarczyński: Nasza współpraca z klientami nie kończy się na samych badaniach. Po szczegółowej analizie i określeniu klasy czystości sprężonego powietrza zgodnie z normą ISO 8573, dostarczamy kompleksowe raporty z wynikami pomiarów. Co najważniejsze, na podstawie tych wyników formułujemy konkretne rekomendacje dotyczące optymalizacji systemów uzdatniania powietrza. Doradzamy w kwestii doboru odpowiednich filtrów, osuszaczy czy też systemów monitoringu, aby skutecznie obniżyć poziom zanieczyszczeń, takich jak cząstki stałe, wilgoć czy aerozol oleju. Naszym celem jest nie tylko wskazanie problemów, ale przede wszystkim wsparcie klientów w osiągnięciu i utrzymaniu wymaganej jakości sprężonego powietrza, co jest krytyczne dla niezawodności procesów i jakości produktu.